Kleszcz – poznaj swojego wroga

Informacja przekazana przez KRUS we Wrocławiu

Kleszcz – poznaj swojego wroga

   Praca i życie na wsi narażają człowieka na zwiększony kontakt z kleszczami, które choć niewielkie, są nosicielami wielu groźnych chorób. Najczęściej przyczyniają się do zachorowań na boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).

Kleszcze, większości z nas, kojarzą się z lasami, ale spotkamy je niemal wszędzie: na łąkach, nad rzekami i jeziorami, w zaroślach, a nawet na trawnikach, w miastach i wsiach. Zagrożenie ugryzieniem przez kleszcza dotyczy praktycznie terenu całego kraju. Aktywność kleszczy występuje miedzy majem a listopadem, a najwięcej zachorowań notuje się w czasie żerowania nimf od maja do sierpnia.

   Dorosły, głodny kleszcz ma zaledwie kilka milimetrów, a mimo to jest bardzo niebezpieczny dla zdrowia zarówno ludzi, zwierząt domowych jak i gospodarskich. Samica kleszcza może złożyć nawet 20 tys. jaj. Pajęczaki są bardzo odporne – głodne są w stanie przetrwać w odrętwieniu nawet 800 dni, łatwo się przystosowują, żerując na ponad 300 gatunkach ssaków (w przewadze na gryzoniach) i ptaków, będących swego rodzaju „magazynami” krętków wywołujących boreliozę. I choć to właśnie borelioza jest chorobą najczęściej przenoszoną przez kleszcze, zwykle dochodzi do zakażenia także innymi chorobotwórczymi mikroorganizmami przenoszonymi przez te pajęczaki (tzw. koinfekcja).

   Drogi zakażenia chorobami odkleszczowymi:

  • ukąszenie przez zakażonego kleszcza lub owada
  • spożycie surowego mleka lub mięsa zakażonej krowy, kozy, owcy
  • prawdopodobne jest też zakażenie płodu przez łożysko i dzieci przez mleko zakażonej matki
  • kontakty seksualne
  • skrajnie rzadko przez rany na skórze.

   Pomimo rozwoju medycyny nadal najlepszą metodą obrony przez boreliozą, kleszczowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych oraz innymi chorobami przenoszonymi przez kleszcze jest unikanie kontaktu z zarażonymi stawonogami. Ważne, by przestrzegać kilku prostych zasad, które pozwalają zapobiegać ukąszeniom, minimalizując ryzyko zachorowania na choroby odkleszczowe.

   Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia chorobami odkleszczowymi, należy:

  • nosić szczelne obuwie i ubranie, zakrywające większość ciała,
  • stosować środki odstraszające kleszcze,
  • trzymać się z dala od miejsc, w których kleszcze zazwyczaj przebywają, takich jak wysokie trawy i tereny gęsto zakrzewione,
  • po każdym pobycie w plenerze starannie obejrzeć swoje ciało – skórę głowy, uszy, szyję, a szczególnie miejsca w zagięciach rąk, kolan, pachwin itp.

   Jeśli mimo stosowania odpowiedniej odzieży i środków odstraszających znajdziemy kleszcza wbitego w skórę, należy go prawidłowo i szybko usunąć.

 

Tak należy postąpić Tego nie należy robić
1.      Jeśli kleszcz znajduje się w trudno dostępnym miejscu należy poprosić o pomoc druga osobę

2.      Uchwycić kleszcza pęsetą lub specjalnym przyrządem do usuwania kleszczy

3.      Złapać kleszcza tuż przy skórze, możliwie najbliżej główki

4.      Pociągnąć lekko, ale zdecydowania i prostopadle do skóry, wyciągając kleszcza

5.      Dokładnie obejrzeć wyciągniętego pasożyta, sprawdzając czy nie został rozerwany (ma głowę i odnóża)

6.      Zaciągnąć kleszcza, wyrzucić go i dokładnie umyć ręce

7.      Przemyć miejsce po ukąszeniu środkiem dezynfekującym, a następnie przez klika dni obserwować, czy nie pojawiają się niepokojące objawy (opuchlizna, rumień).

    Nie smarować kleszcza tłuszczem – powoduje to wymioty kleszcza do wnętrza ciała człowieka lub zaatakowanego zwierzęcia

2.      Nie przypalać kleszcza nie podrażniać go

3.      Nie nałapać kleszcza w najgrubszym miejscu, za odwłok

4.      Nie należy wykręcać, szarpać na boki, może to spowodować oderwanie części i pozostawienie np. główki w skórze.

Opracowano na podstawie broszury prewencyjnej „Borelioza i kleszczowe zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych”, wydanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Sybilla Gancarek Specjalista, Samodzielny Referat Prewencji, Rehabilitacji i Orzecznictwa Lekarskiego

KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ODDZIAŁ REGIONALNY WE WROCŁAWIU

 

Print Friendly, PDF & Email